Select language: en pl

    Instytuty badawcze w świetle Ustawy 2.0 i działania zapowiedziane przez Sekretarza Stanu Piotra Dardzińskiego

    W dniu 24 września 2018 r. z inicjatywy i na zaproszenie Piotra Dardzińskiego – Sekretarza Stanu w MNiSW odbyło się spotkanie z dyrektorami instytutów badawczych, które według projektu ustawy mają w przyszłości utworzyć Sieć Badawczą: Łukasiewicz. Oficjalnym tematem spotkania były skutki postanowień Ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce,  dotyczące wszystkich instytutów badawczych.

    Minister Piotr Dardziński przedstawił informacje  nt. nowego sytemu szkolnictwa wyższego  i nauki. Zgodnie z artykułami 7 i 165 Ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce instytuty badawcze,  obok m.in. uczelni, federacji podmiotów szkolnictwa wyższego i nauki, Polskiej Akademii Nauk, instytutów naukowych PAN, tworzą system szkolnictwa wyższego i nauki. Instytuty badawcze razem z publiczną uczelnią akademicką mogą tworzyć federacje w celu wspólnej realizacji zadań w zakresie prowadzenia działalności naukowej, kształcenia doktorantów i nadawania stopni naukowych. Zgodnie z art.192 Ustawy instytuty badawcze posiadające kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej dwóch dyscyplinach mogą prowadzić szkołę doktorską. Szkoła doktorska może być prowadzona wspólnie przez uczelnie akademickie, instytuty PAN, instytuty badawcze lub instytuty międzynarodowe, z których każde posiada kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej jednej dyscyplinie. Instytuty badawcze wspólnie z uczelniami, instytutami PAN lub innymi podmiotami, mogą tworzyć spółki kapitałowe w celu realizacji przedsięwzięć z zakresu infrastruktury badawczej lub zarządzania nimi (art. 159). Instytuty badawcze samodzielnie składają wnioski o wpisanie prowadzonej i utrzymywanej przez nie infrastruktury badawczej na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej (art. 374).

    Ustawa nie zmienia zasad podległości i nadzoru ministrów nad działalnością instytutów badawczych. Minister może m.in. zlecić instytutowi badawczemu wykonanie określonego zadania, w ramach jego działalności statutowej, zapewniając odpowiednie środki na jego realizację. Zlecenie wykonania zadania wymaga uzgodnienia z ministrem nadzorującym instytut.

    Minister podkreślił, że po wejściu nowej Ustawy ewaluacja wszystkich jednostek naukowych, także instytutów badawczych, będzie prowadzona na podstawie oceny ich doskonałości naukowej. Biorąc pod uwagę, że według nowych zasad ewaluacja będzie obejmować jednostki naukowe według dziedzin prowadzonej przez nie działalności, to skutkiem tego może być mniejsza dotacja dla instytutów badawczych niż obecnie. Dla tych instytutów, których przedstawiciele uczestniczyli w spotkaniu, istnieje możliwość wyłączenia z systemu ewaluacji poprzez utworzenie Sieci Badawczej: Łukasiewicz.

    Głosy w dyskusji dotyczyły przyszłej Sieci, ale także indywidualnych problemów instytutów badawczych. Nie kwestionowano potrzeby utworzenia silnej organizacji instytutów badawczych, ale jednocześnie wyrażano obawy o przyszłość pozostałych instytutów (2/3), które prawdopodobnie nie będą miały takiego wsparcia finansowego, jak instytuty Sieci. Proponowano, aby zbudować w pierwszej kolejności te kompetencje Sieci, które będą wsparciem dla obecnie prowadzonej działalności przez instytuty oraz aby zmiany organizacyjne uzgodnić przed ich wprowadzeniem. W trakcie dyskusji o utworzeniu Sieci został zaprezentowany Polski Ośrodek Rozwoju Technologii (PORT) spółka z o.o. utworzona z EIT+ we Wrocławiu, której udziałowcem jest MNiSW i która ma być włączona do Sieci.

    Pan Minister poinformował, że MNiSW będzie dążyć do szybkiego skierowania projektu Ustawy o Sieci Badawczej: Łukasiewicz ponownie na ścieżkę legislacyjną, tak aby Ustawa mogła wejść w życie od 1 stycznia lub 1 kwietnia przyszłego roku, mając świadomość konieczności wprowadzenia poprawek do Ustawy uzgodnionych na początku roku z RGIB oraz ok. 60 innych zmian wynikających z wejścia w życie ustawy 2.0 przed ustawą o SB:Ł. Jednak warunkiem podjęcia tych działań będzie znalezienie w Budżecie Państwa na lata 2019 i 2020 odpowiednich środków finansowych na ten cel.

    Notatkę sporządził dr Andrzej Krueger – Wiceprzewodniczący RGIB